Wat is Polymyositis
Wat is polymyositis?
Polymyositis is een chronische ziekte waarbij meerdere spieren, vooral in de bovenarmen en bovenbenen, ontsteken.
Door de ontstekingen worden spiervezels aangetast, waardoor soms pijn en dikwijls krachtverlies optreden.
De ziekte is met medicijnen en revalidatie te behandelen.
Polymyositis is zeldzaam en komt voor bij ongeveer tien op de honderdduizend mensen. De ziekte kan op alle leeftijden voorkomen.
Het is geen erfelijke ziekte. Ook is er geen besmettingsgevaar.
Dermatomyositis, een speciale vorm van polymyositis Een speciale vorm van polymyositis is dermatomyositis.
Hierbij ontstaan naast spierontstekingen ook huidafwijkingen.
Deze huidafwijkingen komen vooral voor rondom de ogen en op de knokkels van de handen en kunnen gepaard gaan met pijn en jeuk.
Dermatomyositis ontstaat in Nederland jaarlijks bij vijf op de miljoen mensen.
De ziekte kan zich op alle leeftijden openbaren maar komt vooral voor bij kinderen tussen de vijf en vijftien jaar en bij mensen op middelbare leeftijd.
Oorzaak De ontstekingen in de spieren worden vermoedelijk veroorzaakt door een gestoorde afweerreactie.
Normaal gesproken zorgt het afweersysteem (immuunsysteem) er met antistoffen en afweercellen voor dat alles wat niet in het lichaam thuis hoort, wordt opgespoord en verwijderd.
Bij polymyositis en dermatomyositis ziet het afweersysteem de spiervezels of bloedvaatjes in de spieren aan voor lichaamsvreemde stoffen.
Het zijn dus auto-immuunziekten, waarbij het immuunsysteem zich tegen eigen weefsel keert. Verschijnselen De eerste verschijnselen van polymyositis zijn spierzwakte, mogelijk spierpijn, een algemeen gevoel van malaise en soms ook koorts.
Deze klachten kunnen zich vrij plotseling voordoen en lijken dan aanvankelijk op verschijnselen van een zware griep. De klachten kunnen zich echter ook geleidelijk ontwikkelen.
Als eerste ontstaan meestal klachten in de bekken- en schoudergordelspieren. Dit merken mensen bijvoorbeeld doordat ze moeite krijgen met traplopen, fietsen en met het tillen van zwaardere voorwerpen.
De spierkracht neemt verder af als de ziekte niet behandeld wordt.Omdat de gezonde spieren harder moeten werken is ook vermoeidheid een veel voorkomende klacht.
Veel mensen krijgen bovendien pijn in en rond de gewrichten. Deze pijn hangt waarschijnlijk samen met een andere belasting van de gewrichten. Ook de aantasting van specifieke spieren kan bepaalde gevolgen hebben.
Zo komt kortademigheid voor als de ademhalingsspieren zijn aangetast of als het longweefsel ontstoken is.
Als de slikspieren beschadigd zijn, kan dat leiden tot verslikken. Soms kunnen de slikspieren ook dikker worden waardoor het slikken moeilijker verloopt.
Kenmerkend voor dermatomyositis is dat mensen naast bovengenoemde klachten last hebben van huidafwijkingen vooral rondom de ogen en op de handen.
De oogleden en het gebied rond de ogen kunnen paarsrood verkleuren en zwellen. Op de knokkels van de vingers, de ellebogen, enkels en kniexebn kan een schilferige rode verkleuring ontstaan.
De huid is soms pijnlijk en kan jeuken. Soms ontstaan er ook zweren en wondjes.
Meestal doen de huidklachten zich bij deze ziekte eerder voor dan de spierzwakte en spierpijn. Bij kinderen kan echter ook eerst spierzwakte optreden.
Een ernstig verschijnsel dat zich vooral bij kinderen voordoet is aantasting van andere organen, vooral het maag- en darmstelsel, hart en longen.
Daarnaast kunnen kinderen last hebben van onderhuidse kalkneerslag, die aanvoelt als knobbels en schijven en hen erg belemmert bij het bewegen en pijn kan veroorzaken. Ook komen bij kinderen dikwijls vastzittende gewrichten (contracturen) voor.
Diagnose Om vast te stellen of iemand myositis heeft, doen artsen een aantal onderzoeken.
Allereerst vertelt u uiteraard over uw klachten en vindt er een algemeen lichamelijk onderzoek plaats. Daarnaast wordt bloedonderzoek gedaan. Bij myositis komen namelijk enzymen uit de spiervezel in de bloedbaan terecht, onder andere creatine kinase (CK).
Verder kan de ontstekingsactiviteit van de spieren door middel van een electromyografisch onderzoek (EMG) gemeten worden, en wordt een stukje spier (een spierbiopt) onder een microscoop onderzocht.
Voor dit laatste wordt een kleine operatie uitgevoerd onder plaatselijke verdoving. Bij dermatomyositis kan op deze wijze ook een stukje huid onderzocht worden. Behandeling Polymyositis en dermatomyositis zijn redelijk goed te behandelen met medicijnen die de ontstekingen remmen.
De behandeling van eerste keus is prednison.
Prednison moet langdurig worden gebruikt, eerst met een hoge en later een lage dosering. Als de behandeling niet het gewenste effect heeft kunnen andere immuunonderdrukkers worden gebruikt, zoals methotrxaat en azathioprine (Imuran), maar hiervan is het effect minder goed bekend.
Naast deze ontstekingsremmers kunnen medicijnen worden voorgeschreven tegen specifieke gevolgen, zoals hartversterkende medicijnen, pijnstillers tegen gewrichtspijnen of zalf tegen jeuk en pijn bij dermatomyositis.
De behandeling kan worden uitgevoerd door diverse specialisten, zoals een neuroloog, reumatoloog en internist.
Ter verbetering van de mobiliteit en bij problemen met slikken en voeding kan de hulp worden ingeroepen van een revalidatiearts en diverse paramedici zoals een fysiotherapeut, ergotherapeut en dixebtist.
Met fysiotherapie kan, vooral bij kinderen met dermatomyositis, verstijving van gewrichten voorkomen worden.
Bij sommige klachten zoals pijnlijke onderhuidse verkalkingen of een verdikking van de slikspieren kan een operatie soms uitkomst bieden.